Chun niềng răng là các vòng cao su nhỏ dùng trong niềng mắc cài để hỗ trợ và tạo thêm lực. Có nhiều loại: chun tại chỗ (chun màu) giữ dây cung, chun chuỗi đóng khoảng, chun liên hàm chỉnh khớp cắn hai hàm, và chun tách kẽ tạo khe gắn band.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn trực tiếp của bác sĩ. Loại chun và cách đeo phù hợp do bác sĩ chỉ định theo từng giai đoạn điều trị.
Chun niềng răng là gì?
Chun (hay thun) là nhóm khí cụ cao su nhỏ trong niềng mắc cài, thuộc nhóm hỗ trợ và neo chặn chứ không phải bộ phận sinh lực chính (theo AAO, 2024). Chúng truyền thêm lực, giữ dây cung trong rãnh mắc cài, hoặc xử lý những chuyển động mà riêng mắc cài và dây cung chưa làm tốt. Chun là một trong các khí cụ niềng răng thường gặp nhất.
Chun màu (chun tại chỗ) khác chun chuỗi thế nào?
Đây là hai loại người mới hay nhầm. Chun tại chỗ là vòng cao su nhỏ buộc quanh từng mắc cài để giữ dây cung nằm trong rãnh. Đây chính là loại nhiều màu sắc mà bạn được chọn theo sở thích, nên thường gọi là “chun màu”, và được thay ở mỗi lần tái khám.
Chun chuỗi là một dải nhiều vòng nối liền nhau, kéo căng giữa các răng để đóng khoảng trống, ví dụ sau khi nhổ răng lấy chỗ (theo Contemporary Orthodontics, 2025). Nói gọn, chun màu để giữ dây, còn chun chuỗi để kéo răng lại gần nhau.
Chun liên hàm dùng để làm gì?
Chun liên hàm là loại bạn tự móc giữa hàm trên và hàm dưới theo hướng dẫn của bác sĩ, nhằm điều chỉnh tương quan khớp cắn giữa hai hàm (theo AAO, 2024). Hiệu quả của loại chun này phụ thuộc rất nhiều vào việc bạn đeo đủ số giờ mỗi ngày, vì răng chỉ di chuyển khi lực được duy trì liên tục. Đeo không đủ giờ là lý do phổ biến khiến tiến độ chậm lại.
Chun tách kẽ là gì?
Chun tách kẽ là vòng cao su đặt vào kẽ giữa các răng hàm, thường khoảng một tuần trước khi gắn band. Mục đích là tạo một khe hở vừa đủ để bác sĩ lắp khâu (band) vào răng hàm. Cảm giác hơi ê hoặc cộm vài ngày đầu là bình thường. Bạn có thể tìm hiểu tổng quan các phương pháp ở bài các loại niềng răng.
Nguyễn Như Ngọc, Founder & Content Researcher, Pi Dentist. Trang tác giả
Tài liệu tham khảo
- American Association of Orthodontists (AAO). Types of Braces and How They Work, 2024. https://www.aaoinfo.org/patients/understanding-orthodontics/braces/how-do-braces-work/
- Fields HW, Larson BE, Sarver DM, Proffit WR. Contemporary Orthodontics, 7th Edition, 2025. ISBN 978-0-323-93071-0.